2019ലെ ഈസ്റ്റർ ഭീകരാക്രമണക്കേസ്; ശ്രീലങ്കയിൽ മുൻ പൊലീസ് മേധാവിക്കും മുൻ പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറിക്കും വധശിക്ഷ

2019-ൽ ശ്രീലങ്കയെ നടുക്കിയ ഈസ്റ്റർ ദിന ചാവേർ ബോംബാക്രമണങ്ങൾ തടയുന്നതിൽ ഗുരുതര വീഴ്ച വരുത്തിയെന്ന കേസിൽ രാജ്യത്തെ രണ്ട് മുൻ ഉന്നത സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് കൊളംബോ ഹൈക്കോടതി വധശിക്ഷ വിധിച്ചു. മുൻ പൊലീസ് മേധാവി പുജിത് ജയസുന്ദരയും മുൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം സെക്രട്ടറിയായ ഹേമസിരി ഫെർണാണ്ടോയുമാണ് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടത്. ഭീകരാക്രമണത്തിന് വ്യക്തമായ മുന്നറിയിപ്പുകൾ ലഭിച്ചിട്ടും ആവശ്യമായ മുൻകരുതൽ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാതിരുന്നത് ഗുരുതരമായ ക്രിമിനൽ അനാസ്ഥയാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

279 ജീവനുകൾ നഷ്ടമായ ദുരന്തം

2019 ഏപ്രിൽ 21-നാണ് ശ്രീലങ്കയിലെ മൂന്ന് ക്രിസ്ത്യൻ ദേവാലയങ്ങളിലും മൂന്ന് ആഡംബര ഹോട്ടലുകളിലുമായി ഏകോപിത ചാവേർ സ്‌ഫോടനങ്ങൾ നടന്നത്. ആക്രമണത്തിൽ 45 വിദേശികൾ ഉൾപ്പെടെ 279 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 500-ലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ശ്രീലങ്കയുടെ സമീപകാല ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഭീകരാക്രമണങ്ങളിലൊന്നായ ഈ സംഭവം രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തെ കടുത്ത വിമർശനത്തിന് വിധേയമാക്കിയിരുന്നു.

മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിച്ചിട്ടും നടപടി സ്വീകരിച്ചില്ലെന്ന് കോടതി

വിചാരണയ്ക്കിടെ പുറത്തുവന്ന വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം, ആക്രമണത്തിന് ആഴ്ചകൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഇന്ത്യൻ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസികൾ ശ്രീലങ്കൻ അധികൃതർക്ക് ചാവേർ ആക്രമണ സാധ്യതയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. ഏപ്രിൽ 4-ന് കൈമാറിയ ഈ വിവരങ്ങൾ ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കുകയോ ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്തില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സുരക്ഷാ ചുമതലകൾ വഹിച്ചിരുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരെന്ന നിലയിൽ ഇവർ ഉത്തരവാദിത്തം നിറവേറ്റുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

2022ലെ കുറ്റവിമുക്ത വിധി മറികടന്ന് പുതിയ തീരുമാനം

ഈ കേസിൽ 2022-ൽ തെളിവുകളുടെ അപര്യാപ്തത ചൂണ്ടിക്കാട്ടി മറ്റൊരു കോടതി ഇരുവരെയും കുറ്റവിമുക്തരാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഭരണകൂടം നൽകിയ അപ്പീലിനെ തുടർന്ന് സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിർദേശപ്രകാരം കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിക്കുകയായിരുന്നു. തുടർന്നാണ് കൊളംബോ ഹൈക്കോടതിയിലെ മൂന്നംഗ ബെഞ്ച് 2–1 എന്ന ഭൂരിപക്ഷ വിധിയിലൂടെ വധശിക്ഷ വിധിച്ചത്. 279 പേരുടെ മരണത്തിന് കാരണമായ ഗുരുതര അനാസ്ഥ മനുഷ്യത്വത്തിനെതിരായ കുറ്റകൃത്യത്തിന് തുല്യമാണെന്ന് പ്രോസിക്യൂഷൻ വാദിക്കുകയും കോടതി അത് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിക്കാൻ പ്രതികൾ

ഹൈക്കോടതി വിധിക്കെതിരെ സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിക്കുമെന്ന് പ്രതിഭാഗം അഭിഭാഷകർ അറിയിച്ചു. നിയമപരമായി അനുവദിച്ചിരിക്കുന്ന സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ അപ്പീൽ സമർപ്പിക്കുമെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ കേസിന്റെ അന്തിമവിധി സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിഗണനയ്ക്ക് ശേഷമായിരിക്കും വ്യക്തമാകുക.

വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും നടപ്പാക്കാൻ സാധ്യത കുറവ്

ശ്രീലങ്കയിൽ വധശിക്ഷ നിയമപരമായി നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും 1976 മുതൽ അത് പ്രായോഗികമായി നടപ്പാക്കുന്നില്ല. നിലവിൽ 800-ലധികം പേർ വധശിക്ഷ കാത്ത് ജയിലിലുണ്ടെങ്കിലും ഭൂരിഭാഗം കേസുകളിലും ശിക്ഷ പിന്നീട് ജീവപര്യന്തം തടവായി ഇളവ് ചെയ്യുന്നതാണ് പതിവ്. അതിനാൽ ഈ കേസിലും അന്തിമമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുമോയെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയില്ല.

സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ വീണ്ടും

ഈസ്റ്റർ സ്‌ഫോടനത്തിന് പിന്നാലെ മുൻ പ്രസിഡന്റ് മൈത്രിപാല സിരിസേന ദേശീയ സുരക്ഷാ മുന്നറിയിപ്പുകൾ ഗൗരവമായി എടുത്തില്ലെന്നും സുരക്ഷാ പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ പാലിച്ചില്ലെന്നുമുള്ള ആരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നിരുന്നു. ഇതുസംബന്ധിച്ച് പുജിത് ജയസുന്ദരയും ഹേമസിരി ഫെർണാണ്ടോയും പാർലമെന്ററി സമിതിക്ക് മുമ്പാകെ മൊഴി നൽകിയിരുന്നു. നിലവിൽ 76 വയസ്സുള്ള ഹേമസിരി ഫെർണാണ്ടോയും 66 വയസ്സുള്ള പുജിത് ജയസുന്ദരയും കൊളംബോയിലെ അതീവ സുരക്ഷാ ജയിലിലാണ് കഴിയുന്നത്.