ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന ദിവസങ്ങളിൽ ശരീരത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ എന്തൊക്കെ ? ഇതാണ് മരണമെത്തുന്നതിനു മുൻപുള്ള ആ 7 ലക്ഷണങ്ങൾ !

മരണം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ അനിവാര്യമായ ഭാഗമാണ്. അതിനെക്കുറിച്ച് അനേകം വിശ്വാസങ്ങളും അനുഭവങ്ങളും പ്രചരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, വൈദ്യശാസ്ത്രം അതിനെ പ്രധാനമായും ശരീരത്തിലെ വിവിധ അവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം ക്രമേണ മന്ദഗതിയിലാകുന്ന ഒരു ജൈവപ്രക്രിയയായാണ് കാണുന്നത്. ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന ദിവസങ്ങളിലോ മണിക്കൂറുകളിലോ ചില പൊതുവായ ശാരീരിക-മാനസിക മാറ്റങ്ങൾ പല രോഗികളിലും കാണാറുണ്ടെന്ന് പാലിയേറ്റീവ് കെയർ വിദഗ്ധർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ “മരണത്തിന് കൃത്യമായി ഏഴ് ദിവസം മുമ്പ് എല്ലാവർക്കും ഉറപ്പായും ലക്ഷണങ്ങൾ ലഭിക്കും” എന്നതിന് ശാസ്ത്രീയ തെളിവില്ല. ഓരോ വ്യക്തിയിലും ഈ മാറ്റങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും.

വിശപ്പും ദാഹവും കുറയുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിന് ഊർജാവശ്യം കുറയാൻ തുടങ്ങും. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി വിശപ്പും ദാഹവും കുറയുന്നത് സാധാരണമാണ്. ദഹനവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രവർത്തനം മന്ദഗതിയിലാകുന്നതിനാൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കാനുള്ള താൽപര്യവും കുറയാം. പല കുടുംബങ്ങൾക്കും ഇത് ആശങ്കയുണ്ടാക്കുമെങ്കിലും, പല സാഹചര്യങ്ങളിലും ഇത് ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രതികരണമാണ്. ഇത്തരമൊരു ഘട്ടത്തിൽ രോഗിയെ നിർബന്ധിച്ച് ഭക്ഷണം കഴിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ആശ്വാസകരമായ പരിചരണം നൽകുന്നതാണ് പാലിയേറ്റീവ് കെയർ വിദഗ്ധർ സാധാരണ നിർദേശിക്കുന്നത്.

ശ്വസനത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ

ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന ദിവസങ്ങളിൽ ശ്വസനരീതിയിലും മാറ്റങ്ങൾ പ്രകടമാകാം. ചിലരിൽ ശ്വാസോച്ഛ്വാസം വളരെ വേഗത്തിലാകുകയോ മന്ദഗതിയിലാകുകയോ ചെയ്യും. ചിലപ്പോൾ ശ്വാസം ഇടവിട്ട് നടക്കുന്നതുപോലുള്ള ചെയിൻ–സ്റ്റോക്സ് ശ്വസനം (Cheyne–Stokes respiration) കാണാം. കൂടാതെ തൊണ്ടയിൽ സ്രവങ്ങൾ അടിഞ്ഞുകൂടുന്നതുമൂലം ശ്വസിക്കുമ്പോൾ ശബ്ദം ഉണ്ടാകാം. ഇതിനെ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ “ഡെത്ത് റാറ്റിൽ (Death Rattle)” എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇത് രോഗിക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും വേദനയുണ്ടാക്കണമെന്നില്ല, എന്നാൽ കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്ന ലക്ഷണമായിരിക്കും.

ക്ഷീണവും മാനസിക മാറ്റങ്ങളും

അവസാന ഘട്ടങ്ങളിൽ ശരീരത്തിന്റെ ഊർജം ഗണ്യമായി കുറയുന്നതിനാൽ രോഗി കൂടുതൽ സമയം ഉറക്കത്തിലോ വിശ്രമത്തിലോ ചെലവഴിക്കാം. ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും കടുത്ത ക്ഷീണം അനുഭവപ്പെടുകയും സംസാരിക്കാനോ കൈകാലുകൾ ചലിപ്പിക്കാനോ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യാം. ചിലരിൽ ആശയക്കുഴപ്പം, ഓർമക്കുറവ്, പരിസരത്തോട് പ്രതികരണം കുറയുക തുടങ്ങിയ മാനസിക മാറ്റങ്ങളും ഉണ്ടാകാം. ചില രോഗികൾ യഥാർഥത്തിൽ ഇല്ലാത്ത ആളുകളെ കാണുകയോ ശബ്ദങ്ങൾ കേൾക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതായി പറയാറുണ്ട്. ഓക്സിജൻ കുറയുക, തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ, ചില മരുന്നുകളുടെ പാർശ്വഫലങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിന് കാരണമായേക്കാമെന്ന് ഡോക്ടർമാർ വിശദീകരിക്കുന്നു.

ഓരോരുത്തരിലും അനുഭവം വ്യത്യസ്തമാണ്

ജീവിതാവസാന ഘട്ടത്തിലെ ലക്ഷണങ്ങൾ എല്ലാ രോഗികളിലും ഒരുപോലെയായിരിക്കില്ല. രോഗത്തിന്റെ സ്വഭാവം, പ്രായം, ആരോഗ്യനില, ചികിത്സ, മറ്റ് മെഡിക്കൽ ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് മാറ്റങ്ങൾ വ്യത്യാസപ്പെടും. അതിനാൽ ഒരു ലക്ഷണം കണ്ടാൽ അത് മരണത്തിന്റെ കൃത്യമായ സൂചനയാണെന്ന് കരുതാൻ പാടില്ല. ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുള്ള ഒരാളിൽ ഇത്തരം മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ ചികിത്സിക്കുന്ന ഡോക്ടറെയോ പാലിയേറ്റീവ് കെയർ സംഘത്തെയോ സമീപിക്കുകയാണ് ഏറ്റവും ഉചിതം. രോഗിയുടെയും കുടുംബത്തിന്റെയും ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ആശ്വാസം ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം.

FAQs

1. മരണത്തിന് കൃത്യമായി ഏഴ് ദിവസം മുമ്പ് എല്ലാവർക്കും ഒരേ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമോ?
ഇല്ല. അങ്ങനെ എല്ലാവർക്കും ഒരേ രീതിയിൽ സംഭവിക്കുമെന്ന് ശാസ്ത്രീയ തെളിവില്ല. ലക്ഷണങ്ങൾ വ്യക്തികൾക്കനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടും.

2. ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിൽ സാധാരണ കാണുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
വിശപ്പ് കുറയുക, അമിത ക്ഷീണം, കൂടുതൽ ഉറക്കം, ശ്വസനരീതിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ, ആശയക്കുഴപ്പം എന്നിവ ചിലരിൽ കാണുന്ന സാധാരണ ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

3. ഇത്തരം ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ എന്ത് ചെയ്യണം?
ഗുരുതര രോഗമുള്ള ഒരാളിൽ ഇത്തരം മാറ്റങ്ങൾ കണ്ടാൽ സ്വയം നിഗമനങ്ങളിൽ എത്താതെ ഉടൻ ചികിത്സിക്കുന്ന ഡോക്ടറെയോ പാലിയേറ്റീവ് കെയർ വിദഗ്ധരെയോ സമീപിക്കണം.