കേരള സ്റ്റേറ്റ് ബീവറേജസ് കോർപ്പറേഷൻ നടപ്പാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പി ശേഖരണ പദ്ധതി അവസാനിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനമായി. പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ആരംഭിച്ച പദ്ധതി സംസ്ഥാനമൊട്ടാകെ വ്യാപിപ്പിക്കുമെന്ന പ്രഖ്യാപനം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അത് നടപ്പാകാതെ പോയതിന് പിന്നാലെയാണ് പദ്ധതി പൂർണമായും അവസാനിപ്പിക്കുന്ന നടപടിയിലേക്ക് ബെവ്കോ കടന്നത്. പുതിയ ഉത്തരവ് പ്രകാരം നാളെ മുതൽ ബെവ്കോ ഔട്ട്ലെറ്റുകളിൽ ഉപഭോക്താക്കളിൽ നിന്ന് ഉപയോഗിച്ച പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികൾ സ്വീകരിക്കില്ല. ഇതുസംബന്ധിച്ച ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവ് ബെവ്കോ മാനേജിങ് ഡയറക്ടർ പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇതോടൊപ്പം ഔട്ട്ലെറ്റുകളിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഷിഫ്റ്റ് സമ്പ്രദായവും ഒഴിവാക്കിയതായി ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ തുടങ്ങിയ പദ്ധതി സംസ്ഥാന വ്യാപനത്തിലേക്ക് എത്തിയില്ല
പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രീയ സംസ്കരണവും ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പി ശേഖരണ പദ്ധതി ആരംഭിച്ചത്. കഴിഞ്ഞ വർഷം ഒക്ടോബറിലാണ് തിരുവനന്തപുരം, കണ്ണൂർ ജില്ലകളിലെ 20 ബെവ്കോ ഔട്ട്ലെറ്റുകളിൽ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ പദ്ധതി നടപ്പാക്കിയത്. പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികളിൽ മദ്യം വാങ്ങുന്ന ഉപഭോക്താക്കളിൽ നിന്ന് അധികമായി 20 രൂപ നിക്ഷേപമായി ഈടാക്കുകയും പിന്നീട് അതേ കുപ്പി തിരികെ എത്തിക്കുമ്പോൾ ആ തുക മടക്കി നൽകുകയും ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന സവിശേഷത. ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നതിനായി ഏത് ബെവ്കോ ഔട്ട്ലെറ്റിൽ നിന്ന് വാങ്ങിയ കുപ്പിയും സംസ്ഥാനത്തെ മറ്റേതെങ്കിലും ഔട്ട്ലെറ്റിൽ തിരികെ നൽകാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിലാണ് പദ്ധതി വികസിപ്പിക്കാൻ ആലോചിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും പദ്ധതി സംസ്ഥാനതലത്തിൽ നടപ്പിലാകാതെ തന്നെ അവസാനിക്കുകയായിരുന്നു.
ജീവനക്കാരുടെ ജോലിഭാരവും പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളും നിർണായകമായി
പദ്ധതി അവസാനിപ്പിക്കാൻ കാരണമായ പ്രധാന ഘടകങ്ങളിൽ ഒന്ന് ജീവനക്കാർ നേരിട്ട അധിക ജോലിഭാരമാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. മദ്യം വിൽക്കുന്ന ഔട്ട്ലെറ്റുകളിൽ കുപ്പികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതും സൂക്ഷിക്കുന്നതും വേർതിരിക്കുന്നതും വലിയ വെല്ലുവിളിയായി മാറിയിരുന്നു. ചില ഉപഭോക്താക്കൾ ഒരേസമയം ചാക്കുകണക്കിന് പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികൾ എത്തിച്ചതോടെ ഔട്ട്ലെറ്റുകളിലെ പ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെടുകയും ജീവനക്കാർക്ക് അധികസമയം ചെലവഴിക്കേണ്ട സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പരിമിതമായ സ്ഥലസൗകര്യത്തിൽ വലിയ തോതിൽ കുപ്പികൾ സംഭരിക്കുന്നത് ശുചിത്വപരമായും പ്രവർത്തനപരമായും പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചുവെന്നാണ് അധികൃതർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. ഈ സാഹചര്യങ്ങൾ വിലയിരുത്തിയ ശേഷമാണ് പദ്ധതി തുടരുന്നത് പ്രായോഗികമല്ലെന്ന തീരുമാനത്തിലേക്ക് ബെവ്കോ എത്തിയത്.
സംസ്ഥാന വ്യാപനത്തിന് മുന്നിൽ തടസ്സമായ ഘടകങ്ങൾ
പദ്ധതി സംസ്ഥാനമൊട്ടാകെ നടപ്പാക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അതിന് ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ജനുവരി മുതൽ സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ ബെവ്കോ, കൺസ്യൂമർഫെഡ് ഔട്ട്ലെറ്റുകളിലും ഡിപ്പോസിറ്റ് റീഫണ്ട് സ്കീം നടപ്പാക്കുമെന്നായിരുന്നു മുൻ പ്രഖ്യാപനം. എന്നാൽ കൺസ്യൂമർഫെഡിന്റെ എതിർപ്പും പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള ഏകോപനത്തിലെ വെല്ലുവിളികളും കാരണം അത് യാഥാർഥ്യമായില്ല. ഇതിനുപുറമെ ശേഖരിക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികൾ ശാസ്ത്രീയമായി സംസ്കരിക്കുന്നതിന് ടെൻഡർ ക്ഷണിച്ചെങ്കിലും അനുയോജ്യമായ കമ്പനിയെ കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കാത്തതും പദ്ധതിയുടെ മുന്നോട്ടുള്ള യാത്ര തടസ്സപ്പെടുത്തി. കുപ്പികളുടെ സംഭരണം, ഗതാഗതം, സംസ്കരണം എന്നിവയെല്ലാം ഏകോപിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യമായ സംവിധാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്തതും പദ്ധതിക്ക് തിരിച്ചടിയായി.
പുതിയ തീരുമാനം; പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യ സംസ്കരണത്തിന് പുതിയ മാർഗങ്ങൾ തേടേണ്ട സാഹചര്യം
പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പി ശേഖരണ പദ്ധതി അവസാനിപ്പിച്ചതോടെ ഇനി ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ബെവ്കോ ഔട്ട്ലെറ്റുകളിൽ കുപ്പി തിരികെ നൽകി നിക്ഷേപ തുക ലഭിക്കുന്ന സംവിധാനം ഉണ്ടായിരിക്കില്ല. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം ലക്ഷ്യമിട്ട ഒരു സംരംഭം പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കാരണം അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടി വന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഭാവിയിൽ പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിനും പുനരുപയോഗം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായ സംവിധാനങ്ങൾ സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുമോയെന്ന ചർച്ചയും ഉയരുന്നുണ്ട്. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും പൊതുസേവന സംവിധാനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമതയും ഒരുപോലെ ഉറപ്പാക്കുന്ന പുതിയ മാതൃകകൾ കണ്ടെത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഈ സംഭവവികാസം വീണ്ടും മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.
