മഴക്കാലത്ത് ഇടിമിന്നൽ ജാഗ്രത: ഒരു നിമിഷത്തെ അശ്രദ്ധ പോലും ജീവന് ഭീഷണിയായേക്കാം

മഴക്കാലത്ത് ഇടിമിന്നൽ സാധാരണ കാലാവസ്ഥാ പ്രതിഭാസമാണെങ്കിലും അതിനെ നിസ്സാരമായി കാണുന്നത് വലിയ അപകടങ്ങൾക്ക് വഴിവയ്ക്കും. ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ജീവൻ കവർന്നെടുക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഇടിമിന്നലിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ചില ലളിതമായ മുൻകരുതലുകൾ പാലിച്ചാൽ മതി. സുരക്ഷിതമായ ഇടം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതു മുതൽ മിന്നലേറ്റ വ്യക്തിക്ക് പ്രഥമശുശ്രൂഷ നൽകുന്നതുവരെ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ നിരവധിയാണ്.

കേരളത്തിൽ ഇടിമിന്നൽ സാന്നിധ്യം വർധിക്കുന്നു

തുലാമഴ, ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ നിന്നുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാറ്റ്, അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഉയർന്ന ചൂട്, അസ്ഥിരത എന്നിവ ഇടിമിന്നലിന് അനുകൂലമായ സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഒക്ടോബറിലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം കോട്ടയം ജില്ലയിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ മിന്നൽ സാന്നിധ്യം രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. എറണാകുളം, തിരുവനന്തപുരം, പത്തനംതിട്ട ജില്ലകളാണ് തൊട്ടുപിന്നിലുള്ളത്.

മിന്നൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ദൃശ്യമാകണമെന്നില്ല. ഇടിമുഴക്കം കേൾക്കുന്നില്ലെന്നോ മഴ പെയ്യുന്നില്ലെന്നോ കരുതി അപകടസാധ്യത ഇല്ലെന്ന് വിചാരിക്കരുത്. ആകാശത്ത് കാർമേഘങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ തന്നെ ജാഗ്രത പാലിക്കണം.

ഇടിമിന്നൽ ജാഗ്രത: പുറത്തുള്ളവർ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ

• തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിൽക്കരുത്: മിന്നലിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ ഉടൻ സുരക്ഷിതമായ കെട്ടിടത്തിനുള്ളിലേക്ക് മാറുക. മൈതാനങ്ങൾ, വയലുകൾ, ഗ്രൗണ്ടുകൾ തുടങ്ങിയ തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിൽ തുടരുന്നത് അപകടസാധ്യത വർധിപ്പിക്കും. സുരക്ഷിതമായ കെട്ടിടം ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ അടച്ചിട്ട വാഹനത്തിനുള്ളിൽ അഭയം തേടാം.
• മരങ്ങളുടെ ചുവട്ടിൽ നിൽക്കരുത്: ഇടിമിന്നലുള്ളപ്പോൾ മരങ്ങളുടെ ചുവട്ടിൽ അഭയം തേടുന്നത് അപകടകരമാണ്. മരങ്ങൾക്കു സമീപം വാഹനങ്ങൾ പാർക്ക് ചെയ്യുന്നതും ഒഴിവാക്കണം.
• ജലാശയങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുക: കുളങ്ങൾ, പുഴകൾ, തടാകങ്ങൾ, കടൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇറങ്ങരുത്. മത്സ്യബന്ധനം, ബോട്ടിങ് തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാർമേഘങ്ങൾ കണ്ടുതുടങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ അവസാനിപ്പിച്ച് സുരക്ഷിതമായി കരയിലെത്തണം.
• വാഹനങ്ങളിൽ ജാഗ്രത പാലിക്കുക: കാറിന്റെ ജനലുകളും വാതിലുകളും അടച്ച് അകത്ത് തുടരുക. കൈകാലുകൾ പുറത്തേക്ക് ഇടരുത്. സൈക്കിൾ, ബൈക്ക്, ട്രാക്ടർ തുടങ്ങിയ തുറന്ന വാഹനങ്ങളിലെ യാത്ര ഒഴിവാക്കണം.

വീടിനുള്ളിൽ പാലിക്കേണ്ട ഇടിമിന്നൽ മുൻകരുതലുകൾ

വീടിനുള്ളിലാണെങ്കിലും ഇടിമിന്നലിൽനിന്ന് പൂർണമായും സുരക്ഷിതരാണെന്ന് കരുതരുത്. ചില കാര്യങ്ങളിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ വേണം.

• ജനലുകളും വാതിലുകളും അടച്ചിടുക. അവയ്ക്ക് സമീപം നിൽക്കരുത്.
• ടെറസിലേക്കോ മുറ്റത്തേക്കോ ഇറങ്ങരുത്. തുണികൾ എടുക്കാനോ സാധനങ്ങൾ മാറ്റാനോ പുറത്തുപോകരുത്.
• ഇടിമിന്നൽ സമയത്ത് കുളിക്കുന്നതും ടാപ്പിൽനിന്ന് വെള്ളം ശേഖരിക്കുന്നതും ഒഴിവാക്കുക.
• ലാൻഡ്‌ലൈൻ ടെലിഫോൺ ഉപയോഗിക്കരുത്. മൊബൈൽ ഫോൺ സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കാം. എന്നാൽ ചാർജറുമായി വൈദ്യുതിയിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഫോൺ ഉപയോഗിക്കരുത്.
• ഇടിമിന്നൽ തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് വൈദ്യുതോപകരണങ്ങളുടെ പ്ലഗുകൾ ഊരിയിടുക. മിന്നൽ തുടങ്ങിയശേഷം പ്ലഗ് ഊരാൻ ശ്രമിക്കരുത്.
• കുട്ടികൾ തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിലും ടെറസിലും കളിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക. പട്ടം പറത്തുന്നതും പാടില്ല.

തുറസ്സായ സ്ഥലത്ത് അകപ്പെട്ടാൽ എന്തുചെയ്യണം?

സമീപത്ത് സുരക്ഷിതമായ കെട്ടിടമോ അടച്ചിട്ട വാഹനമോ ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ തുറസ്സായ സ്ഥലത്ത് അകപ്പെട്ടാൽ പാദങ്ങൾ ചേർത്തുവച്ച് കുനിഞ്ഞിരിക്കുക. തല കാൽമുട്ടുകൾക്കിടയിൽ ഒതുക്കി ശരീരം കഴിയുന്നത്ര ചെറുതാക്കണം.

നിലത്ത് പൂർണമായി നീണ്ടുകിടക്കരുത്. കഴിയുന്നത്ര വേഗം സുരക്ഷിതമായ അഭയസ്ഥാനത്തേക്ക് മാറുകയും വേണം. ഒറ്റപ്പെട്ട ഉയരമുള്ള മരങ്ങൾ, വൈദ്യുതത്തൂണുകൾ, ലോഹവേലികൾ എന്നിവയിൽനിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുക.

വളർത്തുമൃഗങ്ങളെയും സുരക്ഷിതമാക്കണം

ഇടിമിന്നലിന് സാധ്യതയുള്ളപ്പോൾ വളർത്തുമൃഗങ്ങളെ തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിൽ കെട്ടിയിടരുത്. അവയെ നേരത്തേ സുരക്ഷിതമായ കെട്ടിടത്തിലേക്ക് മാറ്റണം. എന്നാൽ കാർമേഘങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടശേഷം മൃഗങ്ങളെ അഴിച്ചുമാറ്റാനോ കെട്ടാനോ വേണ്ടി തുറസ്സായ സ്ഥലത്തേക്ക് പോകുന്നത് ഒഴിവാക്കണം.

കെട്ടിടങ്ങളെ ഇടിമിന്നലിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കാൻ മേൽക്കൂരയിൽ മിന്നൽ രക്ഷാചാലകങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാം. വൈദ്യുതോപകരണങ്ങൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കാൻ അനുയോജ്യമായ സർജ് പ്രൊട്ടക്ടറുകളും ഉപയോഗിക്കാം.

മിന്നലേറ്റാൽ ആദ്യ നിമിഷങ്ങൾ നിർണായകം

ഇടിമിന്നലേറ്റാൽ ശരീരത്തിൽ ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. പൊള്ളൽ, കാഴ്ചയിലും കേൾവിയിലും തകരാർ, ഹൃദയമിടിപ്പിലെ വ്യതിയാനം, ഹൃദയസ്തംഭനം എന്നിവ സംഭവിക്കാം.

മിന്നലേറ്റ വ്യക്തിയുടെ ശരീരത്തിൽ വൈദ്യുതി ശേഷിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ രക്ഷാപ്രവർത്തകർക്ക് വൈദ്യുതാഘാതമുണ്ടാകുമെന്ന ഭയമില്ലാതെ ആ വ്യക്തിയെ സമീപിക്കാം.

മിന്നലേറ്റാൽ ചെയ്യേണ്ടത്:

1. വ്യക്തിയെ സുരക്ഷിതമായ സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റുക. എന്നാൽ രക്ഷാപ്രവർത്തകന്റെ സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കണം.
2. ഉടൻ അടിയന്തര വൈദ്യസഹായം വിളിക്കുക.
3. ശ്വാസവും പ്രതികരണവും പരിശോധിക്കുക.
4. ശ്വാസമില്ലെങ്കിൽ പരിശീലനം ലഭിച്ചവർ ഉടൻ സി.പി.ആർ ആരംഭിക്കുക. ലഭ്യമെങ്കിൽ എഇഡി (AED) ഉപയോഗിക്കുക.
5. പൊള്ളലോ മറ്റ് പരിക്കുകളോ ഉണ്ടെങ്കിൽ വൈദ്യസഹായം ലഭിക്കുന്നതുവരെ ആവശ്യമായ പ്രഥമശുശ്രൂഷ നൽകുക.

മിന്നലേറ്റ വ്യക്തിക്ക് അടിയന്തര ചികിത്സ ലഭ്യമാക്കുന്നത് വൈകിക്കരുത്. ആദ്യ നിമിഷങ്ങളിലെ ഇടപെടൽ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ നിർണായകമായേക്കാം.

എങ്ങനെയാണ് ഇടിമിന്നൽ രൂപപ്പെടുന്നത്?

മേഘങ്ങൾക്കുള്ളിൽ രൂപപ്പെടുന്ന വൈദ്യുത ചാർജുകളുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥയാണ് ഇടിമിന്നലിന്റെ അടിസ്ഥാന കാരണം. മേഘങ്ങൾക്കുള്ളിലെ ജലത്തുള്ളികൾ, മഞ്ഞുകണങ്ങൾ, ചെറിയ ആലിപ്പഴങ്ങൾ എന്നിവ തമ്മിൽ കൂട്ടിയിടിക്കുകയും ഉരസുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ വൈദ്യുത ചാർജുകൾ വേർതിരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഗ്രോപൽ (Graupel) എന്നറിയപ്പെടുന്ന മഞ്ഞുകണങ്ങളും ഈ പ്രക്രിയയിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി മേഘത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ പോസിറ്റീവ്, നെഗറ്റീവ് ചാർജുകൾ ശേഖരിക്കപ്പെടുന്നു. ചാർജുകൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വളരെ വലുതാകുമ്പോൾ വൈദ്യുത ഡിസ്ചാർജ് സംഭവിക്കുകയും മിന്നൽ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

മിന്നലിന്റെ പാതയിൽ വായു അതിവേഗം ചൂടാകുകയും വികസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ പെട്ടെന്നുള്ള വികാസമാണ് നാം കേൾക്കുന്ന ശക്തമായ ഇടിമുഴക്കത്തിന് കാരണം. ഈ പ്രക്രിയയിൽ അത്യധികം ചൂടുള്ള അയോണീകരിക്കപ്പെട്ട വാതകമായ പ്ലാസ്മയും രൂപപ്പെടുന്നു.

മിന്നലിന്റെ പാത പല ദിശകളിലേക്ക് നീളുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

മിന്നൽ രൂപപ്പെടുന്ന സമയത്ത് വൈദ്യുത ചാർജുകൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന പാതകൾ പല ദിശകളിലേക്ക് നീളാം. അതുകൊണ്ടാണ് ആകാശത്ത് മിന്നൽ ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നത്.

മിന്നലിന്റെ രൂപീകരണത്തിൽ പോസിറ്റീവ്, നെഗറ്റീവ് ലീഡറുകൾ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഇവ വൈദ്യുത ഡിസ്ചാർജിനായി രൂപപ്പെടുന്ന പാതകളാണ്. നെഗറ്റീവ് ലീഡറുകൾ ഭൂമിയിലേക്കോ എതിർചാർജുള്ള ഭാഗങ്ങളിലേക്കോ ഘട്ടംഘട്ടമായി നീങ്ങുന്ന രീതിയെ ‘സ്റ്റെപ്ഡ് ലീഡർ’ (Stepped Leader) എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ഈ പാതകൾ തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ ശക്തമായ വൈദ്യുത പ്രവാഹം സംഭവിക്കുന്നു. അതോടെയാണ് നാം കാണുന്ന തിളക്കമുള്ള മിന്നൽ ഉണ്ടാകുന്നത്.

ഒരു നിമിഷത്തെ ജാഗ്രത ജീവൻ രക്ഷിക്കും

ഇടിമിന്നൽ സാധാരണ കാലാവസ്ഥാ പ്രതിഭാസമാണെങ്കിലും അതിന്റെ പിന്നിൽ അതിശക്തമായ വൈദ്യുതപ്രക്രിയകളാണ് നടക്കുന്നത്. അതിനാൽ മഴയിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെ തന്നെ മിന്നലിൽനിന്നും സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

കാലാവസ്ഥാ മുന്നറിയിപ്പുകൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. കാർമേഘങ്ങൾ കണ്ടുതുടങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ സുരക്ഷിതമായ ഇടങ്ങളിലേക്ക് മാറുക. കുട്ടികൾക്കും കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും ആവശ്യമായ മുൻകരുതലുകൾ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുക. ഒരു നിമിഷത്തെ ജാഗ്രത വലിയ ദുരന്തം ഒഴിവാക്കാനും ഒരു ജീവൻ രക്ഷിക്കാനും സഹായിച്ചേക്കാം.