പ്രിയദർശിനി സൗജന്യ ബസ് യാത്രാ പദ്ധതിക്കെതിരെ കോംപറ്റീഷൻ കമ്മിഷന് ഹർജി

കൊച്ചി: യുഡിഎഫ് സർക്കാർ നടപ്പാക്കിയതായി പറയപ്പെടുന്ന പ്രിയദർശിനി സൗജന്യ ബസ് യാത്രാ പദ്ധതിയുടെ സാധുത ചോദ്യം ചെയ്ത് തൃശൂർ സ്വദേശിയായ സ്വകാര്യ ബസ് ഉടമ കോംപറ്റീഷൻ കമ്മിഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയെ (സിസിഐ) സമീപിച്ചു. കെഎസ്ആർടിസി ഓർഡിനറി ബസുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യ യാത്ര അനുവദിക്കുന്ന പദ്ധതിയിലൂടെ സ്വകാര്യ ബസ് സർവീസുകൾക്ക് കടുത്ത സാമ്പത്തിക തിരിച്ചടി നേരിടുകയാണെന്നാണ് പരാതിക്കാരന്റെ പ്രധാന ആരോപണം. സർക്കാർ സംവിധാനത്തിലുള്ള കെഎസ്ആർടിസിക്ക് മാത്രം നേട്ടമുണ്ടാക്കുന്ന തരത്തിലാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കിയിരിക്കുന്നതെന്നും ഇതിലൂടെ പൊതുഗതാഗത മേഖലയിലെ തുല്യമായ മത്സര സാഹചര്യം തകരുകയാണെന്നും ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

സിസിഐ ഹർജി ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ചതോടെ വിഷയത്തിന് നിയമപരമായ പുതിയ മാനം കൈവന്നിരിക്കുകയാണ്. പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പ് മത്സരനിയമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോയെന്നത് ഇനി കമ്മിഷന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിധേയമാകും. സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയെ പദ്ധതി എത്രത്തോളം ബാധിച്ചുവെന്നതും കെഎസ്ആർടിസിക്ക് ഇതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന നേട്ടം വിപണിയിലെ മത്സരത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്നതും പരിശോധിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. പദ്ധതിയുടെ സാധുത സംബന്ധിച്ച് കൂടുതൽ വിശദമായ നിയമപോരാട്ടത്തിന് ഇതോടെ വഴിതുറന്നിരിക്കുകയാണ്.

ബസ് ഉടമകളുടെ പ്രതിനിധിയാണ് പരാതി നൽകിയത്

ബസ് ഓപ്പറേറ്റേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ തൃശൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായ ബിബിൻ ടി. ആലപ്പാട്ടാണ് സിസിഐയിൽ പരാതി സമർപ്പിച്ചത്. ബസ് ഉടമകളുടെ കോഓർഡിനേഷൻ കമ്മിറ്റിയുടെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹം സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കകളാണ് ഹർജിയിലൂടെ ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നത്. പൊതുഗതാഗത രംഗത്ത് സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്ഥാപനവും സ്വകാര്യ സ്റ്റേജ് കാരിയറുകളും ഒരേ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യമിട്ട് സർവീസ് നടത്തുമ്പോൾ ഇരുവർക്കും തുല്യമായ മത്സര സാഹചര്യം ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാന വാദം.

സൗജന്യ യാത്ര എന്ന ആനുകൂല്യം ലഭിക്കുന്നതോടെ യാത്രക്കാരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സ്വാഭാവികമായി കെഎസ്ആർടിസിയിലേക്ക് മാറിയെന്നാണ് ഹർജിയിൽ പറയുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീ യാത്രക്കാരിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം സ്വകാര്യ ബസുകളെ ഒഴിവാക്കി കെഎസ്ആർടിസി സർവീസുകളെ ആശ്രയിക്കാൻ തുടങ്ങിയതായാണ് പരാതി. യാത്രയ്ക്കായി പണം നൽകേണ്ടതില്ലെന്നത് യാത്രക്കാരെ ആകർഷിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകമായതോടെ സ്വകാര്യ ബസുകൾക്ക് ലഭിച്ചിരുന്ന യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിൽ കുറവുണ്ടായെന്നും ഇതിന്റെ നേരിട്ടുള്ള പ്രതിഫലനം വരുമാനത്തിൽ ഉണ്ടായെന്നും പരാതിക്കാരൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

സൗജന്യ യാത്ര സ്വകാര്യ ബസുകളുടെ വരുമാനത്തെ ബാധിച്ചെന്ന് പരാതി

സ്വകാര്യ സ്റ്റേജ് കാരിയറുകളുടെ പ്രധാന വരുമാന സ്രോതസ്സ് യാത്രക്കാരിൽനിന്നുള്ള ടിക്കറ്റ് വരുമാനമാണ്. ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞാൽ സർവീസ് നടത്തുന്നതിനുള്ള ചെലവുകൾ കണ്ടെത്തുന്നത് ബസ് ഉടമകൾക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാകുമെന്നാണ് ഹർജിയിലെ വാദം. ഇന്ധനച്ചെലവ്, ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളം, അറ്റകുറ്റപ്പണി, ഇൻഷുറൻസ്, നികുതി തുടങ്ങിയ വിവിധ ചെലവുകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ടാണ് സ്വകാര്യ ബസുകൾ സർവീസ് നടത്തുന്നത്. വരുമാനത്തിൽ തുടർച്ചയായ ഇടിവുണ്ടാകുമ്പോൾ ഈ ചെലവുകൾ നിറവേറ്റുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാകുമെന്നും പരാതിയിൽ പറയുന്നു.

സൗജന്യ യാത്രാ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി കെഎസ്ആർടിസിയിലേക്ക് സ്ത്രീ യാത്രക്കാരുടെ വലിയൊരു വിഭാഗം മാറിയതോടെ സ്വകാര്യ ബസ് സർവീസുകളുടെ സാമ്പത്തിക നില കൂടുതൽ ദുർബലമായെന്നാണ് ആരോപണം. യാത്രക്കാരുടെ കുറവ് ചില റൂട്ടുകളിൽ സർവീസ് നടത്തുന്നത് തന്നെ സാമ്പത്തികമായി പ്രായോഗികമല്ലാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തിച്ചുവെന്നും ഹർജിയിൽ പറയുന്നു. വിപണിയിലെ ഒരു വിഭാഗം യാത്രക്കാർക്ക് സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്ഥാപനത്തിൽ സൗജന്യ സേവനം ലഭിക്കുകയും അതേസമയം സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാർക്ക് സമാനമായ ആനുകൂല്യം ലഭിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് മത്സരത്തിലെ അസന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നുവെന്ന വാദവും പരാതിക്കാരൻ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.

750 സ്വകാര്യ ബസുകൾ സർവീസ് നിർത്തിയതായി ആരോപണം

സൗജന്യ യാത്രാ പദ്ധതി നടപ്പാക്കിയതിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതം സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയെ ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചുവെന്നാണ് ഹർജിയിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ആരോപണം. വരുമാന നഷ്ടത്തെ തുടർന്ന് ഇതിനകം 750 സ്വകാര്യ ബസുകൾ സർവീസ് നിർത്തിയതായാണ് പരാതിയിൽ പറയുന്നത്. കൂടുതൽ ബസുകൾ സർവീസ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ വക്കിലാണെന്നും ബസ് ഉടമകളുടെ സംഘടനാ പ്രതിനിധി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. എന്നാൽ ഈ കണക്കുകളും പദ്ധതിയുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും സംബന്ധിച്ച അന്തിമ വിലയിരുത്തൽ ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികളുടെ പരിശോധനയ്ക്കും നിയമനടപടികൾക്കും വിധേയമായിരിക്കും.

സ്വകാര്യ ബസുകൾ സർവീസ് നിർത്തുന്നതോടെ യാത്രക്കാരെ മാത്രമല്ല, ഈ മേഖലയെ ആശ്രയിച്ച് ഉപജീവനം നടത്തുന്ന നിരവധി തൊഴിലാളികളെയും ബാധിക്കുമെന്നാണ് ഹർജിയിലെ നിലപാട്. ഡ്രൈവർമാർ, കണ്ടക്ടർമാർ, ജീവനക്കാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റു വിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവരുടെ തൊഴിലും സർവീസുകൾ കുറയുന്നതോടെ പ്രതിസന്ധിയിലാകാമെന്ന് പരാതിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ബസ് സർവീസുകളുടെ എണ്ണം കുറയുന്നത് ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ പൊതുഗതാഗത സൗകര്യത്തെയും ബാധിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്നും ഇതുവഴി പ്രശ്നം സ്വകാര്യ ബസ് ഉടമകളുടെ സാമ്പത്തിക നഷ്ടത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ലെന്നും ഹർജി വ്യക്തമാക്കുന്നു.

തുല്യ മത്സര സാഹചര്യം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന ആവശ്യം

സർക്കാർ നടപ്പാക്കുന്ന ഒരു പൊതുഗതാഗത പദ്ധതിയുടെ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുമ്പോഴും അതിന്റെ ഭാഗമായി വിപണിയിലെ മറ്റൊരു വിഭാഗം സേവനദാതാക്കൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് പരാതിക്കാരന്റെ നിലപാട്. കെഎസ്ആർടിസിക്കും സ്വകാര്യ സ്റ്റേജ് കാരിയറുകൾക്കും ഒരേ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യമിട്ട് സർവീസ് നടത്തേണ്ട സാഹചര്യമുള്ളതിനാൽ മത്സരത്തിലെ തുല്യത ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് ആവശ്യം. ഒരു സ്ഥാപനത്തിന് മാത്രം പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക നേട്ടം ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യം സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ മത്സരശേഷിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടോയെന്നതാണ് സിസിഐയുടെ പരിഗണനയിൽ പ്രധാന വിഷയമാകുന്നത്.

ഹർജി ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ചതോടെ പ്രിയദർശിനി സൗജന്യ ബസ് യാത്രാ പദ്ധതിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള തർക്കം ഇനി നിയമപരമായ പരിശോധനയിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്. പദ്ധതി മത്സരനിയമങ്ങളുടെ പരിധിയിൽ എങ്ങനെ വിലയിരുത്തപ്പെടും, സ്വകാര്യ ബസ് സർവീസുകൾക്ക് ഇതുമൂലം യഥാർഥത്തിൽ എത്രത്തോളം നഷ്ടമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്, കെഎസ്ആർടിസിക്ക് ലഭിക്കുന്ന നേട്ടം മത്സരവിരുദ്ധമാണോ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ തുടർനടപടികളിൽ നിർണായകമാകും. സ്ത്രീകൾക്ക് കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ യാത്രാസൗകര്യം ഉറപ്പാക്കുക എന്ന പൊതുതാൽപര്യവും സ്വകാര്യ പൊതുഗതാഗത മേഖലയിലെ തുല്യ മത്സരം സംരക്ഷിക്കേണ്ട ആവശ്യകതയും ഒരേസമയം പരിഗണിക്കേണ്ട സാഹചര്യമാണിപ്പോൾ. സിസിഐയുടെ തുടർനടപടികളും വിലയിരുത്തലുകളും പദ്ധതിയുടെ ഭാവിയെ സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകളിൽ നിർണായകമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.