അമേരിക്കയ്ക്ക് മുന്നിൽ 7 ദിവസത്തെ സമാധാന പദ്ധതിയുമായി ഇറാൻ: 3 വ്യവസ്ഥകൾ മാത്രം: അമേരിക്ക എന്തുപറയും..? ഉറ്റുനോക്കി ലോകം

അമേരിക്കയ്ക്ക് മുന്നിൽ 7 ദിവസത്തെ സമാധാന പദ്ധതിയുമായി ഇറാൻ

വാഷിങ്ടൻ ∙ അമേരിക്കയുമായുള്ള നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന സംഘർഷത്തിന് വിരാമമിടാനും തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും ഇറാൻ ഏഴ് ദിവസത്തെ സമാധാന പദ്ധതി മുന്നോട്ടുവച്ചതായി റിപ്പോർട്ട്. ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനയുടെ പൊതുസഭാ സമ്മേളനത്തിനിടെ ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരഗ്ചിയാണ് നിർദേശം സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടത്. ഇടനിലക്കാരുടെ സഹായത്തോടെ പദ്ധതി അമേരിക്കയ്ക്ക് കൈമാറിയതായും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

ഇറാന്റെ നിർദേശം നടപ്പായാൽ ഏഴാം ദിവസത്തോടെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുകയും തുടർന്ന് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സമഗ്ര ആണവ ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്നാണ് അരഗ്ചി പറഞ്ഞത്. ജൂണിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ രൂപപ്പെട്ട ധാരണയുടെ മാതൃകയോട് പുതിയ നിർദേശത്തിന് സാമ്യമുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം സൂചിപ്പിച്ചു.

## സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന നിബന്ധന

ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവച്ച പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ഘടകം മേഖലയിൽ തുടരുന്ന സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നതാണ്. ലെബനൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ മേഖലകളിലെ ശത്രുതയും സൈനിക നടപടികളും അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനെ തുടർന്നായിരിക്കും അടുത്ത ഘട്ടങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങുകയെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്.

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം പശ്ചിമേഷ്യയിലെ മറ്റ് മേഖലകളിലേക്കും വ്യാപിച്ച സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ നിർദേശം വരുന്നത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിലെ തടസ്സം ആഗോള എണ്ണവിപണിയിലും വലിയ പ്രത്യാഘാതം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിന്റെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം യുദ്ധത്തിന് മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന നിലയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള എണ്ണ ഗതാഗതം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

## മരവിപ്പിച്ച ആസ്തികളും ഉപരോധങ്ങളും ചർച്ചയിൽ

ഇറാന്റെ നിർദേശത്തിൽ അമേരിക്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക വിഷയങ്ങൾക്കും പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. അമേരിക്കയിൽ മരവിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഇറാന്റെ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകണമെന്നും ഇറാന്റെ എണ്ണവിൽപ്പനയെ ബാധിക്കുന്ന ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കണമെന്നും ടെഹ്റാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

അതോടൊപ്പം പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലെ അമേരിക്കൻ നാവിക ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ സാമ്പത്തിക, സൈനിക നടപടികളിൽ ഇളവ് വരുത്തുന്നത് സമാധാന ധാരണയിലേക്കുള്ള ആദ്യഘട്ടമായി ഇറാൻ കാണുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നേരത്തെ അമേരിക്ക ഇറാന്റെ എണ്ണ ഉപരോധം വീണ്ടും ശക്തമാക്കുകയും ഇറാന്റെ തുറമുഖങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള നാവിക ഉപരോധം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

ഇറാന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും യുദ്ധത്തിന്റെ ആഘാതം ശക്തമാണ്. എണ്ണ കയറ്റുമതിയിലുണ്ടായ നിയന്ത്രണങ്ങളും വ്യാപാര തടസ്സങ്ങളും രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സമ്മർദം വർധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. അതേസമയം, അമേരിക്കയും മേഖലയിൽ തുടരുന്ന സൈനിക നടപടികളുടെ സാമ്പത്തികവും തന്ത്രപരവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടുകയാണ്.

## ഏഴാം ദിവസം ഹോർമുസ് തുറക്കുമെന്ന വാഗ്ദാനം

ഇറാന്റെ പുതിയ നിർദേശത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ഹോർമുസ് കടലിടുക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അമേരിക്ക നിർദേശിച്ച വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ചാൽ ഏഴാം ദിവസത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ കടലിടുക്ക് തുറക്കാൻ തയ്യാറാണെന്നാണ് അരഗ്ചി വ്യക്തമാക്കിയത്. അതിന് പിന്നാലെ ആണവ വിഷയത്തിൽ സമഗ്രമായ ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

പേർഷ്യൻ ഗൾഫിൽനിന്നുള്ള എണ്ണയുടെയും വാതകത്തിന്റെയും ആഗോള ഗതാഗതത്തിന് നിർണായകമായ കടൽപാതയാണ് ഹോർമുസ്. അതിനാൽ ഇവിടെ കപ്പൽ ഗതാഗതം സാധാരണ നിലയിലാകുന്നത് ആഗോള ഊർജവിപണിക്കും അന്താരാഷ്ട്ര ഷിപ്പിങ് മേഖലയ്ക്കും പ്രാധാന്യമുള്ള സംഭവമായിരിക്കും. കഴിഞ്ഞ മാസങ്ങളിൽ കടലിടുക്കിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച നിരവധി വാണിജ്യ കപ്പലുകൾ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ഇരയായതിനെ തുടർന്ന് പല ഷിപ്പിങ് കമ്പനികളും ഈ പാതയിലൂടെ സർവീസ് നടത്തുന്നതിൽ ജാഗ്രത പുലർത്തിയിരുന്നു.

## ആണവ ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാനുള്ള നീക്കം

ഹോർമുസ് തുറക്കുന്നതിന് പിന്നാലെ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ആണവ ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കണമെന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന വശം. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കമാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിലെ ദീർഘകാല സംഘർഷത്തിന്റെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിലൊന്ന്.

ജൂണിൽ രൂപപ്പെട്ട ധാരണയ്ക്ക് പിന്നാലെ ഹോർമുസ് തുറക്കുന്നതും ആണവ ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നതും ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ധാരണ തകരുകയും സംഘർഷം വീണ്ടും രൂക്ഷമാകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, ഹോർമുസ് സംബന്ധിച്ച വ്യവസ്ഥകളും അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങളും ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിലെ ചർച്ചകളിൽ നിർണായക തടസ്സങ്ങളായി തുടരുകയാണ്.

അമേരിക്കൻ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പായി ഒരു ധാരണയിലെത്തുന്നത് ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും ഗുണകരമായിരിക്കുമെന്ന് അരഗ്ചി അഭിപ്രായപ്പെട്ടതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. എന്നാൽ നിർദേശം സംബന്ധിച്ച് വാഷിങ്ടന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണം എന്തായിരിക്കുമെന്ന് വ്യക്തമല്ല. സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് സാധ്യത നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും നിലപാടുകൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇപ്പോഴും വലുതാണ്.

## ട്രംപും പെസെഷ്കിയാനും തമ്മിലുള്ള വാക്പോരിനിടെ പുതിയ നീക്കം

ഐക്യരാഷ്ട്ര പൊതുസഭാ സമ്മേളനത്തിനിടെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപും ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാനും തമ്മിൽ കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകൾ ഉയർന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് അരഗ്ചിയുടെ ഏഴ് ദിവസത്തെ നിർദേശം പുറത്തുവരുന്നത്. സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാൻ നയതന്ത്ര മാർഗം തേടാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്കൊപ്പം ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പരം കടുത്ത ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

അതേസമയം, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സാഹചര്യം മേഖലയുടെ സുരക്ഷയ്ക്കും ആഗോള ഊർജവിതരണത്തിനും നിർണായകമായി തുടരുകയാണ്. സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിലും കടലിടുക്കിനോട് ചേർന്ന മേഖലയിൽ കപ്പലുകൾക്ക് നേരെ ആക്രമണങ്ങളും സുരക്ഷാ ഭീഷണികളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു.

ഇറാന്റെ പുതിയ നിർദേശം യാഥാർഥ്യത്തിൽ സമാധാന കരാറിലേക്ക് നയിക്കുമോ എന്നത് അമേരിക്കയുടെ പ്രതികരണത്തെയും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തുടർ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. നിലവിൽ, ഏഴ് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ സംഘർഷം അവസാനിപ്പിച്ച് ഹോർമുസ് തുറക്കുകയും അതിന് പിന്നാലെ ആണവ ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുകയും ചെയ്യാനുള്ള ഒരു ചട്ടക്കൂടാണ് ടെഹ്റാൻ മുന്നോട്ടുവച്ചിരിക്കുന്നത്.