15 ഗ്രാമിന്റെ പാക്കറ്റിൽ വെറും 4 ഗ്രാം ചിപ്സ്; പലിശയടക്കം 8,000 രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ഉത്തരവിട്ട് കോടതി

പലിശയടക്കം 8,000 രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ഉത്തരവിട്ട് കോടതി

രാജസ്ഥാൻ: പാക്കറ്റിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന തൂക്കവും യഥാർഥത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ അളവും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടെന്ന പരാതിയിൽ ലേസ് പൊട്ടറ്റോ ചിപ്സ് നിർമാതാക്കളായ പെപ്‌സികോ ഇന്ത്യയ്ക്ക് തിരിച്ചടി. 15 ഗ്രാം ചിപ്സ് ഉണ്ടെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയ പാക്കറ്റിൽ വെറും നാല് ഗ്രാം ചിപ്സ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നതെന്ന പരാതിയിലാണ് ജയ്പൂർ ജില്ലാ ഉപഭോക്തൃ തർക്ക പരിഹാര കമ്മിഷൻ കമ്പനിക്കെതിരെ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ഉപഭോക്താവിന് പാക്കറ്റിന്റെ വില പലിശയടക്കം തിരികെ നൽകുന്നതിനൊപ്പം നഷ്ടപരിഹാരവും നിയമനടപടികൾക്കായുള്ള ചെലവും നൽകണമെന്നാണ് കമ്മിഷന്റെ നിർദേശം.

ജയ്പുരിലെ വ്യാപാരിയായ ചന്ദ്രമൻ ജലാനാണ് പരാതിയുമായി ഉപഭോക്തൃ കമ്മിഷനെ സമീപിച്ചത്. വിപണിയിൽ നിന്ന് വാങ്ങിയ ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ പാക്കറ്റിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ അളവനുസരിച്ചുള്ള ചിപ്സ് ലഭിക്കാത്തതാണ് നിയമനടപടിയിലേക്ക് നയിച്ചത്. ഉപഭോക്താക്കൾ പണം നൽകി വാങ്ങുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങളിൽ കൃത്യമായ അളവ് ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം കൂടി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നതാണ് ഈ വിധി.

അഞ്ച് രൂപയുടെ പാക്കറ്റിൽ കണ്ടെത്തിയത് ഗുരുതരമായ കുറവ്

2020 നവംബർ 10-നാണ് കേസിനാസ്പദമായ സംഭവം നടന്നത്. ജയ്പുരിലെ മെട്രോ കാഷ് ആൻഡ് കാരി ഔട്ട്ലെറ്റിൽ നിന്നാണ് ചന്ദ്രമൻ ജലാൻ ലേസ് പൊട്ടറ്റോ ചിപ്സ് വാങ്ങിയത്. പാക്കറ്റിൽ 15 ഗ്രാം എന്ന തൂക്കം വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ പാക്കറ്റ് തുറന്നശേഷം ചിപ്സിന്റെ അളവിൽ സംശയം തോന്നിയതോടെ അദ്ദേഹം അത് തൂക്കിനോക്കി.

പരിശോധനയിൽ പാക്കറ്റിനുള്ളിൽ വെറും നാല് ഗ്രാം ചിപ്സ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തി. അതായത്, പാക്കറ്റിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്ന അളവിനേക്കാൾ 11 ഗ്രാം കുറവ്. 15 ഗ്രാം ഉൽപ്പന്നം ലഭിക്കേണ്ടിടത്ത് അതിന്റെ ചെറിയൊരു ഭാഗം മാത്രമാണ് ലഭിച്ചതെന്നായിരുന്നു പരാതി. അഞ്ച് രൂപ വിലയുള്ള പാക്കറ്റിലുണ്ടായ ഈ വ്യത്യാസം സാധാരണ ഉപഭോക്താവിന് നിസ്സാരമായി തോന്നാമെങ്കിലും, ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ അളവ് സംബന്ധിച്ച അവകാശവാദവും യഥാർഥ വിതരണവും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേടാണ് പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനമായത്.

കടയുടമയെ അറിയിച്ചിട്ടും പരിഹാരമുണ്ടായില്ല

പാക്കറ്റിലെ തൂക്കക്കുറവ് ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടതിനു പിന്നാലെ ചന്ദ്രമൻ ജലാൻ ഉൽപ്പന്നം വാങ്ങിയ കടയുടെ ഉടമയെ വിവരമറിയിച്ചു. എന്നാൽ പരാതിക്ക് പരിഹാരം കാണാൻ ആവശ്യമായ നടപടി ഉണ്ടായില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. ഇതോടെയാണ് വിഷയത്തിൽ നിയമപരമായ ഇടപെടൽ തേടാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചത്.

സംഭവം നടന്നത് 2020 നവംബറിലാണെങ്കിലും ഉപഭോക്തൃ കമ്മിഷനെ സമീപിച്ചത് 2022 ഏപ്രിലിലാണ്. ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ വിലയ്ക്ക് അനുസരിച്ചുള്ള അളവ് ലഭിക്കാത്തതും പരാതി അറിയിച്ചിട്ടും പരിഹാരം കാണാത്തതും കണക്കിലെടുത്താണ് ജലാൻ നിയമനടപടിയുമായി മുന്നോട്ടുപോയത്. തുടർന്ന് കേസ് പരിഗണിച്ച ജയ്പൂർ ജില്ലാ ഉപഭോക്തൃ തർക്ക പരിഹാര കമ്മിഷൻ പരാതിയിലെ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കുകയായിരുന്നു.

ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ ഭാരക്കുറവിന് ഉത്തരവാദിത്തം ആരുടേതാണെന്ന കാര്യവും കേസിൽ പ്രധാനമായി. ചില്ലറവിൽപനക്കാരുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ അളവ് നിർണയിക്കുന്നതിലല്ല പ്രശ്നമെന്നും നിർമാണ ഘട്ടവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉത്തരവാദിത്തം നിർമാതാക്കൾക്കാണെന്നുമുള്ള വാദം കമ്മിഷൻ അംഗീകരിച്ചു. അതിനാൽ ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ പാക്കറ്റിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ അളവും യഥാർഥ അളവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം നിർമാതാക്കളായ പെപ്‌സികോ ഇന്ത്യയ്ക്കാണെന്ന നിലപാടിലാണ് കമ്മിഷൻ എത്തിയത്.

വിലയും പലിശയും നഷ്ടപരിഹാരവും നൽകണം

പരാതിക്കാരന് ആശ്വാസം നൽകുന്ന രീതിയിലാണ് കമ്മിഷന്റെ ഉത്തരവ്. അഞ്ച് രൂപ വിലയുള്ള ചിപ്സ് പാക്കറ്റിന്റെ തുക 2022 ഏപ്രിൽ 6 മുതൽ കണക്കാക്കുന്ന ആറു ശതമാനം വാർഷിക പലിശയോടെ തിരികെ നൽകണമെന്നാണ് നിർദേശം. ഉൽപ്പന്നം വാങ്ങാൻ ചെലവഴിച്ച തുക മാത്രമല്ല, അതിനോടനുബന്ധിച്ച പലിശയും നൽകേണ്ടിവരുമെന്നതാണ് ഉത്തരവിന്റെ പ്രധാന ഭാഗം.

ഇതിനുപുറമെ പരാതിക്കാരന് നേരിടേണ്ടിവന്ന മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്ക് 5,000 രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനും കമ്മിഷൻ നിർദേശിച്ചു. കേസ് നടത്തുന്നതിനായി ചെലവായ തുകയായി 3,000 രൂപ കൂടി നൽകണം. ഇതോടെ നഷ്ടപരിഹാരവും കേസ് ചെലവും ഉൾപ്പെടെ പെപ്‌സികോ ഇന്ത്യ നൽകേണ്ട തുക 8,000 രൂപയായി. പാക്കറ്റിന്റെ വിലയും പലിശയും ഇതിന് പുറമേയാണ് നൽകേണ്ടത്.

ഉത്തരവനുസരിച്ചുള്ള 8,000 രൂപ ഒരു മാസത്തിനകം നൽകാത്ത പക്ഷം ആ തുകയ്ക്കും ആറു ശതമാനം വാർഷിക പലിശ ബാധകമാകുമെന്ന് കമ്മിഷൻ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ചെറിയ വിലയുള്ള ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ പേരിൽ നൽകിയ പരാതിയാണെങ്കിലും ഉപഭോക്താവിനുണ്ടായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്ക് സാമ്പത്തിക പരിഹാരം ലഭിക്കണമെന്ന നിലപാടാണ് ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നത്.

ഹാജരാകാതിരുന്ന കമ്പനിക്കെതിരെ ഏകപക്ഷീയ വിധി

അശോക് ശർമ്മ പ്രസിഡന്റും അജയ് കുമാർ, സുപ്രിയ അഗർവാൾ എന്നിവർ അംഗങ്ങളുമായ ജയ്പൂർ ജില്ലാ ഉപഭോക്തൃ തർക്ക പരിഹാര കമ്മിഷനാണ് കേസ് പരിഗണിച്ചത്. കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നോട്ടീസ് അയച്ചിരുന്നെങ്കിലും പെപ്‌സികോ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് കമ്മിഷനിൽ ഹാജരാകലുണ്ടായില്ല. ഇതേത്തുടർന്നാണ് കമ്പനിയുടെ സാന്നിധ്യമില്ലാതെ ഏകപക്ഷീയമായി വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്.

പാക്കറ്റിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന അളവനുസരിച്ച് ഉൽപ്പന്നം ലഭിക്കുക എന്നത് ഉപഭോക്താവിന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ പ്രതീക്ഷയാണ്. അതിൽ വീഴ്ച സംഭവിച്ചാൽ പരാതിപ്പെടാനും നിയമപരമായ പരിഹാരം തേടാനും ഉപഭോക്താവിന് അവകാശമുണ്ടെന്ന കാര്യവും ഈ സംഭവം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ വില കുറവാണെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം പരാതിയുടെ ഗൗരവം ഇല്ലാതാകുന്നില്ലെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ച നഷ്ടപരിഹാരത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.

നിർമാതാക്കൾ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ പാക്കേജിങ്ങിലും അളവിലും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ പുലർത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും ഈ വിധി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. വിപണിയിൽ വിൽക്കുന്ന ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെ പാക്കറ്റുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന അളവും ഉപഭോക്താവിന് യഥാർഥത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന അളവും തമ്മിൽ പൊരുത്തമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് നിർമാതാക്കളുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. ഈ കേസിൽ അഞ്ച് രൂപയുടെ പാക്കറ്റിനെച്ചൊല്ലിയുണ്ടായ തർക്കം ഉപഭോക്തൃ കമ്മിഷനിലെത്തുകയും പലിശയും നഷ്ടപരിഹാരവും ഉൾപ്പെടുന്ന ഉത്തരവിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു.