20 വർഷം പ്രപഞ്ചത്തെ നിരീക്ഷിച്ച സ്വിഫ്റ്റിനെ രക്ഷിക്കാനായില്ല; നാസയുടെ ലിങ്ക് ദൗത്യം പരാജയം: വർഷാവസാനത്തോടെ ഭൂമിയിൽ പതിക്കും

ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ രംഗത്ത് പുതിയ അധ്യായത്തിന് തുടക്കമാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച നാസയുടെയും സ്വകാര്യ ബഹിരാകാശ കമ്പനിയായ കാറ്റലിസ്റ്റ് സ്പേസിന്റെയും ‘ലിങ്ക്’ ദൗത്യം പരാജയപ്പെട്ടു. ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് പതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന നാസയുടെ ‘നീൽ ഗെഹ്റെൽസ് സ്വിഫ്റ്റ്’ ബഹിരാകാശ ടെലസ്കോപ്പിനെ രക്ഷിച്ച് ഉയർന്ന ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു ദൗത്യത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ ലിങ്ക് പേടകത്തിൽ തുടർച്ചയായി ഉണ്ടായ സാങ്കേതിക തകരാറുകൾ ദൗത്യത്തിന് തിരിച്ചടിയായി. പേടകത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം പൂർണമായി വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നതോടെ സ്വിഫ്റ്റിനെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കാൻ നാസയും കാറ്റലിസ്റ്റ് സ്പേസും തീരുമാനിച്ചു.

രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ പ്രപഞ്ചത്തെ നിരീക്ഷിച്ച സ്വിഫ്റ്റ്

2004 നവംബർ 20നാണ് നാസ സ്വിഫ്റ്റ് ടെലസ്കോപ്പ് വിക്ഷേപിച്ചത്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഗാമാ-റേ സ്ഫോടനങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ദൗത്യത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. മഹാവിസ്ഫോടനങ്ങൾ, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ തകർച്ച, ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ലയനം തുടങ്ങിയ അതിവിശാലമായ പ്രപഞ്ച സംഭവങ്ങളിൽനിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന ഗാമാ-റേ വികിരണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നിർണായക വിവരങ്ങൾ സ്വിഫ്റ്റ് ശേഖരിച്ചു.

വെറും രണ്ട് വർഷത്തെ പ്രാഥമിക ദൗത്യകാലയളവ് കണക്കിലെടുത്താണ് ടെലസ്കോപ്പ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരുന്നത്. എന്നാൽ പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും ഏറെക്കാലം പ്രവർത്തിച്ച സ്വിഫ്റ്റ് രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി ശാസ്ത്രലോകത്തിന് വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകി. ദൂരെയുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും മറ്റ് ആകാശഗോളങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾക്കും പ്രപഞ്ചത്തിലെ അതിശക്തമായ വികിരണ സ്രോതസ്സുകളെ തിരിച്ചറിയുന്നതിനും ടെലസ്കോപ്പ് നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.

ഗാമാ-റേ സ്ഫോടനങ്ങളെ പിന്തുടർന്ന ടെലസ്കോപ്പ്

ഗാമാ-റേ, എക്സ്-റേ, അൾട്രാവയലറ്റ്, ദൃശ്യപ്രകാശം എന്നിവ നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന മൂന്ന് പ്രധാന ഉപകരണങ്ങളാണ് സ്വിഫ്റ്റിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഭാഗത്ത് ശക്തമായ ഗാമാ-റേ സ്ഫോടനം സംഭവിച്ചാൽ അതിന്റെ ദിശയിലേക്ക് അതിവേഗം തിരിഞ്ഞ് നിരീക്ഷണം നടത്താനുള്ള പ്രത്യേക ശേഷിയും സ്വിഫ്റ്റിനുണ്ടായിരുന്നു.

ഗാമാ-റേ സ്ഫോടനങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ അവശേഷിക്കുന്ന വികിരണങ്ങളെ നിരീക്ഷിച്ച് അതിന്റെ ഉറവിടത്തെക്കുറിച്ചും സംഭവത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചും ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുകയായിരുന്നു സ്വിഫ്റ്റിന്റെ പ്രധാന സംഭാവനകളിലൊന്ന്. ദീർഘകാല ബഹിരാകാശ പ്രവർത്തനത്തിനിടെ സ്വിഫ്റ്റ് ശേഖരിച്ച വിവരങ്ങൾ നിരവധി ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനമായി.

സൗരപ്രവർത്തനം ഭ്രമണപഥത്തിന് ഭീഷണിയായി

വിക്ഷേപണ സമയത്ത് ഭൂമിയിൽനിന്ന് ഏകദേശം 600 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള ഭ്രമണപഥത്തിലായിരുന്നു സ്വിഫ്റ്റ് സഞ്ചരിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ കാലക്രമേണ ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഘർഷണം വർധിച്ചതോടെ ടെലസ്കോപ്പിന്റെ ഭ്രമണപഥം താഴ്ന്നുതുടങ്ങി. സമീപകാലത്ത് വർധിച്ച സൗരപ്രവർത്തനവും സൗരക്കാറ്റുകളും ഈ അന്തരീക്ഷ ഘർഷണത്തെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കിയതോടെ സ്വിഫ്റ്റിന്റെ ഉയരം വേഗത്തിൽ കുറഞ്ഞു.

ഒടുവിൽ ടെലസ്കോപ്പ് ഏകദേശം 360 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിലേക്ക് താഴ്ന്നു. ഉയരം ഇനിയും കുറഞ്ഞാൽ ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച് കത്തിപ്പോകുമെന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് സ്വിഫ്റ്റ് എത്തുകയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് വിലപ്പെട്ട ശാസ്ത്രീയ ഉപകരണം നഷ്ടപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് അതിനെ രക്ഷപ്പെടുത്താനുള്ള പദ്ധതി നാസ ആവിഷ്കരിച്ചത്.

കോടികളുടെ കരാറിൽ ലിങ്ക് ദൗത്യം

സ്വിഫ്റ്റിനെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ദൗത്യത്തിനായി 2025 സെപ്റ്റംബറിൽ നാസ കാറ്റലിസ്റ്റ് സ്പേസിന് ഏകദേശം മൂന്ന് കോടി ഡോളറിന്റെ കരാർ നൽകി. വളരെ ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ പുതിയ ബഹിരാകാശ പേടകം നിർമിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുകയായിരുന്നു കമ്പനിയുടെ മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളി. ഏകദേശം എട്ട് മാസത്തിനുള്ളിൽ ലിങ്ക് പേടകത്തിന്റെ നിർമാണവും പരിശോധനകളും പൂർത്തിയാക്കി വിക്ഷേപണത്തിന് തയ്യാറാക്കി.

സ്വിഫ്റ്റിന്റെ സമീപത്തെത്തി ടെലസ്കോപ്പിനെ പിടിച്ചെടുക്കുകയും പിന്നീട് അതിനെ കൂടുതൽ ഉയരത്തിലുള്ള ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയുമായിരുന്നു ലിങ്കിന്റെ ദൗത്യം. ഭാവിയിൽ ബഹിരാകാശത്തുള്ള ഉപഗ്രഹങ്ങളെയും ടെലസ്കോപ്പുകളെയും അറ്റകുറ്റപ്പണി നടത്തുന്നതിനും ഭ്രമണപഥം മാറ്റുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പരീക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായും ഈ ദൗത്യത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു.

വിക്ഷേപണം വിജയകരമായെങ്കിലും പിന്നീട് തകരാർ

2026 ജൂലൈ 3ന് മാർഷൽ ദ്വീപുകളിലെ ക്വാജലീൻ അറ്റോളിൽനിന്നാണ് ലിങ്ക് പേടകം വിക്ഷേപിച്ചത്. നോർത്ത്റോപ്പ് ഗ്രമ്മന്റെ പെഗാസസ് എക്സ്‌എൽ റോക്കറ്റാണ് വിക്ഷേപണത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ പേടകവുമായി ആശയവിനിമയം സ്ഥാപിക്കാനും അതിന്റെ പ്രവർത്തനം നിരീക്ഷിക്കാനും ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

എന്നാൽ അധികം വൈകാതെ ഗുരുതരമായ സാങ്കേതിക പ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. പേടകത്തിന്റെ ദിശയും നിലയും നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന മൂന്ന് റിയാക്ഷൻ വീലുകളിൽ രണ്ടെണ്ണം പ്രവർത്തനരഹിതമായി. അതോടൊപ്പം പേടകത്തിന്റെ ചലനത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന കോൾഡ്-ഗ്യാസ് ത്രസ്റ്റർ സംവിധാനത്തിലും തകരാർ സംഭവിച്ചു. ഇതോടെ ലിങ്കിന്റെ നിയന്ത്രണം ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടായി.

നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ടതോടെ ദൗത്യം ഉപേക്ഷിച്ചു

റിയാക്ഷൻ വീലുകളുടെയും ത്രസ്റ്റർ സംവിധാനത്തിന്റെയും തകരാറിനെ തുടർന്ന് ലിങ്ക് പേടകം സ്വന്തം അച്ചുതണ്ടിൽ അനിയന്ത്രിതമായി കറങ്ങാൻ തുടങ്ങി. സെക്കൻഡിൽ ഒമ്പത് ഡിഗ്രി വരെ വേഗത്തിലാണ് പേടകം കറങ്ങിയിരുന്നത്. ഭൂമിയിൽനിന്ന് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ മാറ്റങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കമാൻഡുകൾ അയച്ച് കറക്കത്തിന്റെ വേഗം സെക്കൻഡിൽ നാല് ഡിഗ്രിയായി കുറയ്ക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് കഴിഞ്ഞെങ്കിലും പേടകത്തെ പൂർണമായി നിയന്ത്രണത്തിലാക്കാൻ സാധിച്ചില്ല.

തുടർന്നും നിരവധി സാങ്കേതിക പരിഹാരങ്ങൾ പരീക്ഷിച്ചു. ഓഗസ്റ്റ് 10ന് പുതിയ ആറ്റിറ്റ്യൂഡ് കൺട്രോൾ അൽഗോരിതങ്ങളും പേടകത്തിലേക്ക് അയച്ചു. എന്നാൽ ഇതും പ്രതീക്ഷിച്ച ഫലം നൽകിയില്ല. ലിങ്കിന്റെ നിയന്ത്രണം പൂർണമായി വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ സ്വിഫ്റ്റിനെ പിടിച്ചെടുത്ത് ഉയർന്ന ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് മാറ്റുക എന്ന പ്രധാന ലക്ഷ്യം പ്രായോഗികമല്ലെന്ന് നാസയും കാറ്റലിസ്റ്റ് സ്പേസും വിലയിരുത്തി.

പരീക്ഷണം പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും പഠനങ്ങൾ തുടരും

ദൗത്യം ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാതെ അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടിവന്നെങ്കിലും ലിങ്ക് പേടകത്തെ പൂർണമായും ഉപേക്ഷിക്കാനല്ല നാസയുടെ തീരുമാനം. സ്വിഫ്റ്റിന്റെ സമീപത്തേക്ക് പേടകത്തെ എത്തിച്ച് അവിടെനിന്ന് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനും ഭാവിയിലെ ബഹിരാകാശ രക്ഷാദൗത്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പരീക്ഷിക്കാനും ശ്രമം തുടരും.

ദൗത്യം പരാജയപ്പെട്ടതിൽ നിരാശയുണ്ടെങ്കിലും ഇത്തരമൊരു പരീക്ഷണം നടത്തുന്നത് തന്നെ ഭാവിയിലെ ബഹിരാകാശ സേവന ദൗത്യങ്ങൾക്ക് നിർണായകമായ അറിവ് നൽകുമെന്ന് നാസ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ ജാരെഡ് ഐസക്മാൻ പ്രതികരിച്ചു. ബഹിരാകാശത്ത് ഇതിനകം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉപഗ്രഹങ്ങളെയും ടെലസ്കോപ്പുകളെയും സമീപിച്ച് അവയുടെ ഭ്രമണപഥം മാറ്റുകയോ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ നടത്തുകയോ ചെയ്യാനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഇത്തരം ദൗത്യങ്ങൾക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

അതേസമയം, രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അതിശക്തമായ വികിരണങ്ങളെ നിരീക്ഷിച്ച സ്വിഫ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനകാലം അവസാനത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്. ഭ്രമണപഥം തുടർച്ചയായി താഴ്ന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ ഈ വർഷം അവസാനത്തോടെ ടെലസ്കോപ്പ് ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച് കത്തിപ്പോകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. പ്രപഞ്ചത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മനുഷ്യന്റെ അറിവ് വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച ഒരു ബഹിരാകാശ ദൗത്യത്തിനാണ് ഇതോടെ തിരശ്ശീല വീഴുക. സ്വിഫ്റ്റിനെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ലിങ്ക് ദൗത്യം പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും, അതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന സാങ്കേതിക അനുഭവങ്ങൾ ഭാവിയിലെ ബഹിരാകാശ രക്ഷാ-അറ്റകുറ്റപ്പണി ദൗത്യങ്ങൾക്ക് പുതിയ വഴികൾ തുറക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് ശാസ്ത്രലോകം.