മേയർ നേരിട്ടുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേരളത്തിലെ നഗരഭരണത്തിൽ വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയേക്കും. നിതി ആയോഗിന്റെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി, കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷനുകളിൽ 2030ഓടെ മേയറെ ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സംവിധാനം നടപ്പാക്കാൻ ശുപാർശ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
മേയർ നേരിട്ടുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് നിതി ആയോഗിന്റെ ശുപാർശ
നിലവിൽ കൗൺസിലർമാരുടെ ഭൂരിപക്ഷ പിന്തുണയോടെയാണ് മേയറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. അതേസമയം, 10 ലക്ഷത്തിലധികം ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരങ്ങളിൽ ഈ രീതി മാറ്റി വോട്ടർമാർ നേരിട്ട് മേയറെ തിരഞ്ഞെടുക്കണമെന്നാണ് നിതി ആയോഗിന്റെ ‘Moving Towards Effective City Government’ റിപ്പോർട്ടിലെ നിർദേശം.
തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി, കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷനുകളിൽ 2030ഓടെ ജനസംഖ്യ 10 ലക്ഷത്തിന് മുകളിലെത്തുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ കണക്കുകൂട്ടൽ.
അഞ്ചുവർഷം കാലാവധിയും കൂടുതൽ ഭരണാധികാരവും
പുതിയ സംവിധാനത്തിൽ മേയർ നഗരത്തിന്റെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആയി പ്രവർത്തിക്കുകയും അഞ്ചുവർഷത്തെ സ്ഥിരം കാലാവധി ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും. കൂടാതെ, ഇതിന് അനുസൃതമായി മുനിസിപ്പൽ നിയമത്തിൽ ഭേദഗതി കൊണ്ടുവരണമെന്നും റിപ്പോർട്ട് നിർദേശിക്കുന്നു.
നഗരാസൂത്രണം, ദീർഘകാല വികസന പദ്ധതികൾ, ഭരണത്തിന്റെ തുടർച്ച എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാൻ ഈ മാറ്റം സഹായിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
‘Mayor in Council’ സംവിധാനത്തിനും നിർദേശം
സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റികൾക്ക് പകരം മേയറുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ‘Mayor in Council’ എന്ന ചെറിയ ഭരണസംഘം രൂപീകരിക്കണമെന്നാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന നിർദേശം.
ഇതിനിടെ, നിയമനിർമ്മാണം, നയരൂപീകരണം, വാർഷിക ബജറ്റ് അംഗീകാരം, ഫണ്ട് വിനിയോഗം എന്നിവയിൽ കൗൺസിലിന് മേൽനോട്ട ചുമതല തുടരുമെന്നും റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
കുടിവെള്ളം, ഗതാഗതം ഉൾപ്പെടെ കൂടുതൽ ചുമതല നഗരസഭയ്ക്ക്
കുടിവെള്ള വിതരണം, ശുചിത്വം, പൊതുഗതാഗതം തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങൾ സംസ്ഥാന ഏജൻസികളിൽ നിന്ന് നഗരസഭയുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലാക്കണമെന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.
കൂടാതെ, സ്ഥിരമായ ധനസ്രോതസ്സ് ഉറപ്പാക്കാൻ സംസ്ഥാന ധനകാര്യ കമ്മിഷനുകളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും മുനിസിപ്പൽ ബോണ്ടുകൾ വഴി നഗരസഭകൾക്ക് ഫണ്ട് സമാഹരിക്കാൻ അനുമതി നൽകുകയും വേണമെന്നാണ് നിർദേശം.
ഉയരുന്ന ആശങ്കകൾ
മറുവശത്ത്, മേയറുടെ പാർട്ടിക്ക് കൗൺസിലിൽ ഭൂരിപക്ഷമില്ലെങ്കിൽ ഭരണതീരുമാനങ്ങൾ തടസ്സപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന ആശങ്കയും ഉയരുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിയമപരവും ഭരണപരവുമായ വിശദമായ ചർച്ചകൾ ആവശ്യമായി വരും.
FAQ
1. ഏത് നഗരങ്ങളിലാണ് മേയർ നേരിട്ടുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ശുപാർശ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്?
തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി, കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷനുകളിലാണ് ഈ സംവിധാനം നടപ്പാക്കാൻ നിതി ആയോഗ് ശുപാർശ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
2. നിലവിലെ മേയർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രീതി എന്താണ്?
നിലവിൽ കൗൺസിലർമാരുടെ ഭൂരിപക്ഷ പിന്തുണയോടെയാണ് മേയറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.
3. പുതിയ സംവിധാനത്തിൽ മേയറുടെ കാലാവധി എത്രയാകും?
നിർദേശം അനുസരിച്ച് മേയറുടെ കാലാവധി അഞ്ചുവർഷമാകും.
