താഷ്കെന്റ്: ഇന്ത്യയും ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു. ഇന്ത്യ-ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ യുറേനിയം കരാറിലൂടെ ഇന്ത്യയുടെ ആണവോർജ പദ്ധതികൾക്ക് ദീർഘകാല ഇന്ധനവിതരണ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
ഇതോടൊപ്പം ഇരു രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിത്തം സമഗ്ര തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിത്തമായി ഉയർത്താനും തീരുമാനിച്ചു.
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ പ്രസിഡന്റ് ഷൗക്കത്ത് മിർസിയോയേവുമായി നടത്തിയ ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷമാണ് സുപ്രധാന പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ഉണ്ടായത്.
ഇന്ത്യ-ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ യുറേനിയം കരാർ നിർണായകം
ചർച്ചകളിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങളിലൊന്നാണ് യുറേനിയം വിതരണ കരാറെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യയുടെ ആണവോർജ പദ്ധതികൾക്ക് ദീർഘകാലമായി ആവശ്യമായ യുറേനിയം ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ കരാർ നിർണായകമാകും.
അതേസമയം, നഗരങ്ങളും സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സഹകരണം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനായി മൂന്ന് ‘സിസ്റ്റർ സിറ്റി’, ‘സിസ്റ്റർ സ്റ്റേറ്റ്’ കരാറുകൾക്കും ഇരു രാജ്യങ്ങളും രൂപം നൽകും. ഇവ നടപ്പാക്കാൻ കൃത്യമായ കർമപദ്ധതി തയ്യാറാക്കണമെന്നും മോദി നിർദേശിച്ചു.
ഇന്ത്യക്കാർക്ക് 30 ദിവസം വരെ വിസയില്ല
ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള യാത്രക്കാർക്ക് ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ പുതിയ വിസ ഇളവും പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാർക്ക് ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനിൽ 30 ദിവസം വരെ തങ്ങുന്നതിന് ഇനി വിസ ആവശ്യമില്ലെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ഷൗക്കത്ത് മിർസിയോയേവ് അറിയിച്ചു.
കൂടാതെ, ഇരു രാജ്യങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിച്ച് ആഴ്ചയിൽ 14 നേരിട്ടുള്ള വിമാന സർവീസുകളുണ്ടെന്നും ഇത് യാത്രകൾ കൂടുതൽ എളുപ്പമാക്കിയെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
2030ഓടെ വ്യാപാരം അഞ്ച് ബില്യൺ ഡോളറിലേക്ക്
2030ഓടെ ഇന്ത്യയും ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം അഞ്ച് ബില്യൺ ഡോളറിലധികമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. അടിസ്ഥാന സൗകര്യം, ഡിജിറ്റൽ പബ്ലിക് ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ, എഐ, നിർണായക ധാതുക്കൾ, ഊർജം, ബഹിരാകാശം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ സഹകരണം വിപുലീകരിക്കും.
കൃഷി, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം എന്നിവയിലും സംയുക്ത പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശക്തമാക്കും. പരമ്പരാഗത ചികിത്സാ രീതികളിലെ സഹകരണം വിപുലീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ധാരണാപത്രത്തിലും ഇരു രാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവച്ചു.
വിദ്യാഭ്യാസവും ബുദ്ധമത പൈതൃക സംരക്ഷണവും
വിദ്യാഭ്യാസ-സാംസ്കാരിക കൈമാറ്റ പരിപാടികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും ഇരു രാജ്യങ്ങളും ധാരണയായി. ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി സംയുക്തമായി പ്രവർത്തിക്കാനും തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മറുവശത്ത്, ഇന്ത്യയെ വിശ്വസ്ത തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിയായാണ് കാണുന്നതെന്ന് പ്രസിഡന്റ് മിർസിയോയേവ് വ്യക്തമാക്കി. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം കഴിഞ്ഞ വർഷം ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി 100 കോടി ഡോളർ കടന്നതായും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
സംയുക്ത സംരംഭങ്ങൾ ഏഴിരട്ടി വർധിച്ചു
ഇന്ത്യയും ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള സംയുക്ത സംരംഭങ്ങളുടെ എണ്ണം ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പുള്ളതിനെ അപേക്ഷിച്ച് ഏഴിരട്ടി വർധിച്ചതായും മിർസിയോയേവ് വ്യക്തമാക്കി.
യുറേനിയം, ഊർജം മുതൽ എഐ, ബഹിരാകാശം വരെയുള്ള മേഖലകളിൽ സഹകരണം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതോടെ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും സാമ്പത്തികവും തന്ത്രപ്രധാനവുമായ ബന്ധം കൂടുതൽ ആഴപ്പെടുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
English summary:
India and Uzbekistan have elevated their strategic partnership to a comprehensive strategic partnership and signed a long-term uranium supply agreement.
Prime Minister Narendra Modi and Uzbek President Shavkat Mirziyoyev discussed expanding cooperation in nuclear energy, infrastructure, AI, critical minerals, energy and space. Uzbekistan also announced visa-free entry for Indian citizens for stays of up to 30 days. Both countries aim to increase bilateral trade to over $5 billion by 2030.
