ഡബ്ലിൻ: യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ പുതിയ കുടിയേറ്റ നയത്തിന്റെ ഭാഗമായി അവതരിപ്പിച്ച റിട്ടേൺ ഹബ് സംവിധാനത്തിൽ ചേരാൻ അയർലണ്ട് താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അഭയ അപേക്ഷ നിരസിക്കപ്പെട്ടവരെയും രാജ്യത്ത് തുടരാൻ നിയമപരമായ അവകാശമില്ലാത്ത മൂന്നാം രാജ്യക്കാരെയും യൂറോപ്യൻ യൂണിയന് പുറത്തുള്ള പ്രത്യേക കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റാനുള്ള സംവിധാനമാണ് പുതിയ നിയമം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ജസ്റ്റീസ് മന്ത്രി ജിം ഒ’കല്ലഗൻ ഈ നിയമത്തിൽ അയർലണ്ട് ഓപ്റ്റ് ഇൻ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതായി വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും, അന്തിമ തീരുമാനം എടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിയമപരവും ഭരണപരവുമായ വിശദമായ പരിശോധനകൾ നടക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു.
റിട്ടേൺ ഹബ് എന്ന ആശയം കുടിയേറ്റ നിയന്ത്രണത്തിലെ പുതിയ സമീപനമായാണ് യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ അഭയ അപേക്ഷ അന്തിമമായി തള്ളപ്പെട്ടിട്ടും വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ ഉടൻ സ്വന്തം രാജ്യത്തേക്ക് തിരിച്ചയക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ, അയാളെ യൂറോപ്യൻ യൂണിയന് പുറത്തുള്ള ഒരു മൂന്നാം രാജ്യത്തിലെ പ്രത്യേക കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയാണ് ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. അവിടെ താമസിപ്പിച്ച ശേഷം പിന്നീട് സ്വദേശത്തേക്ക് തിരിച്ചയക്കാനുള്ള നടപടികളാണ് പൂർത്തിയാക്കുക.
ഈ സംവിധാനം നടപ്പാക്കുന്നതിന് യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അംഗരാജ്യവും റിട്ടേൺ ഹബ് പ്രവർത്തിക്കുന്ന മൂന്നാം രാജ്യവും തമ്മിൽ പ്രത്യേക കരാർ ഉണ്ടാകണം. അതോടൊപ്പം ആ രാജ്യം മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണം, അന്താരാഷ്ട്ര അഭയാർഥി നിയമങ്ങൾ, സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ എന്നിവ പാലിക്കുമെന്ന ഉറപ്പും ആവശ്യമാണ്. മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ ഉണ്ടാകാത്ത തരത്തിലുള്ള സംവിധാനമായിരിക്കണം റിട്ടേൺ ഹബ്ബുകളെന്ന് യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
പദ്ധതിയുടെ സാമ്പത്തിക വശവും ഇപ്പോൾ ചർച്ചയാകുന്ന പ്രധാന വിഷയങ്ങളിലൊന്നാണ്. നിലവിലുള്ള നിർദേശങ്ങൾ പ്രകാരം റിട്ടേൺ ഹബ്ബുകളിലേക്ക് ആളുകളെ അയക്കുന്ന യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അംഗരാജ്യങ്ങളായിരിക്കും പ്രധാന ചെലവ് വഹിക്കേണ്ടത്. താമസം, ഭക്ഷണം, ആരോഗ്യപരിചരണം, സുരക്ഷ, ഭരണച്ചെലവ്, നിയമസഹായം, മേൽനോട്ടം എന്നിവയ്ക്ക് ആവശ്യമായ തുക കരാറിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കും. ഹബ്ബുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ തയ്യാറാകുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്ക് അധിക സാമ്പത്തിക സഹായമോ വികസന സഹകരണമോ നൽകേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടായേക്കാമെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഓരോ രാജ്യവുമായുള്ള കരാറുകളും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കുമെന്നതിനാൽ പദ്ധതിയുടെ ആകെ ചെലവ് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല.
റിട്ടേൺ ഹബ്ബുകളിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നവരുടെ അടിസ്ഥാന ജീവിതസൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് കരാറിലെ നിർണായക വ്യവസ്ഥയായിരിക്കും. ഭക്ഷണം, സുരക്ഷിത താമസം, ചികിത്സ, ആരോഗ്യപരിരക്ഷ, നിയമപരമായ സഹായം എന്നിവ നൽകേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെടും. ഈ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ പ്രവർത്തനപരമായ ചുമതല വഹിക്കുമെങ്കിലും സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അംഗരാജ്യങ്ങളോ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ഫണ്ടുകളോ വഴിയായിരിക്കുമെന്നാണ് നിലവിലെ വിലയിരുത്തൽ.
റിട്ടേൺ ഹബ് കേന്ദ്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് റുവാണ്ട, ഉഗാണ്ട, ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ, ടുണീഷ്യ, ലിബിയ, ഈജിപ്ത്, എത്യോപ്യ, മൗറിറ്റാനിയ, കസാക്കിസ്ഥാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുടെ പേരുകൾ വിവിധ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും ഈ രാജ്യങ്ങളുമായി യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ഔദ്യോഗികമായി റിട്ടേൺ ഹബ് കരാറുകൾ ഒപ്പുവെച്ചതായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. ചില രാജ്യങ്ങളുമായി സഹകരണ ചർച്ചകൾ നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവയെല്ലാം റിട്ടേൺ ഹബ് പദ്ധതിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. അയർലണ്ട് ഏത് രാജ്യത്തെയാണ് പങ്കാളിയാക്കുക എന്ന കാര്യത്തിലും ഇതുവരെ തീരുമാനമായിട്ടില്ല.
കുട്ടികളുടെ കാര്യത്തിലും വ്യക്തത വരാനുണ്ട്. രക്ഷിതാക്കളില്ലാതെ ഒറ്റയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്ന പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത കുട്ടികളെ റിട്ടേൺ ഹബ് സംവിധാനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്ന നിലപാടാണ് യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിൽ ശക്തമായി ഉയരുന്നത്. എന്നാൽ കുടുംബത്തോടൊപ്പം വരുന്ന കുട്ടികളുടെ കാര്യത്തിൽ എന്ത് നയം സ്വീകരിക്കുമെന്നത് ഇനിയും അന്തിമമായി തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. ഇക്കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ തീരുമാനമൊന്നും അയർലണ്ട് ഇതുവരെ എടുത്തിട്ടില്ലെന്ന് മന്ത്രി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
പദ്ധതിക്കെതിരെ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ ശക്തമായ വിമർശനമാണ് ഉന്നയിക്കുന്നത്. അഭയാർഥികളുടെ സംരക്ഷണ ഉത്തരവാദിത്തം യൂറോപ്പിന് പുറത്തുള്ള രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കാനുള്ള ശ്രമമാണിതെന്നാണ് വിമർശകർ പറയുന്നത്. മൂന്നാം രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്നവർക്ക് ആവശ്യമായ നിയമപരമായ സംരക്ഷണം ലഭിക്കുമോയെന്നും അവർ സ്വന്തം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് അപകടകരമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ തിരിച്ചയക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടോയെന്നും ആശങ്ക ഉയരുന്നുണ്ട്.
ഇതിനിടെ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിലെ നോൺ-റിഫൗൾമെന്റ് തത്വം കർശനമായി പാലിക്കുമെന്ന് ജസ്റ്റീസ് മന്ത്രി ജിം ഒ’കല്ലഗൻ ഉറപ്പുനൽകിയിട്ടുണ്ട്. പീഡനമോ ജീവന് ഭീഷണിയോ നേരിടാൻ സാധ്യതയുള്ള രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഒരാളെയും തിരിച്ചയക്കാൻ പാടില്ലെന്ന അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം പൂർണമായി മാനിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങൾക്ക് മാത്രമേ അയർലണ്ട് പിന്തുണ നൽകുകയുള്ളുവെന്നും മന്ത്രി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ കുടിയേറ്റ നയത്തിൽ വലിയ മാറ്റമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന റിട്ടേൺ ഹബ് പദ്ധതി വരും മാസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയ, നിയമ, മനുഷ്യാവകാശ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെക്കുമെന്നുറപ്പാണ്. അയർലണ്ട് ഈ പദ്ധതിയിൽ ഔദ്യോഗികമായി ചേരുമോ, ആരുമായി കരാർ ഉണ്ടാക്കും, ചെലവ് എങ്ങനെ വഹിക്കും, അവിടെ കഴിയുന്നവരുടെ അവകാശങ്ങൾ എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കും എന്നീ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങളാണ് ഇനി ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാകുന്നത്.
FAQs
1. റിട്ടേൺ ഹബ് എന്നത് എന്താണ്?
അഭയ അപേക്ഷ നിരസിക്കപ്പെട്ടവരെയും രാജ്യത്ത് തുടരാൻ നിയമപരമായ അവകാശമില്ലാത്തവരെയും താൽക്കാലികമായി യൂറോപ്യൻ യൂണിയന് പുറത്തുള്ള മൂന്നാം രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രത്യേക കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റി പിന്നീട് സ്വദേശത്തേക്ക് തിരിച്ചയക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന സംവിധാനമാണ് റിട്ടേൺ ഹബ്.
2. അയർലണ്ട് ഈ പദ്ധതിയിൽ ഉടൻ ചേരുമോ?
ഇല്ല. നിയമപരവും ഭരണപരവുമായ പരിശോധനകൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷമേ അയർലണ്ട് ഔദ്യോഗിക തീരുമാനം എടുക്കുകയുള്ളൂവെന്ന് ജസ്റ്റീസ് മന്ത്രി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
3. റിട്ടേൺ ഹബ് പദ്ധതിയെ എന്തുകൊണ്ടാണ് ചിലർ വിമർശിക്കുന്നത്?
മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണം ദുർബലമാകുമോ, മൂന്നാം രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്നവർക്ക് മതിയായ നിയമപരമായ സുരക്ഷ ലഭിക്കുമോ, അന്താരാഷ്ട്ര അഭയാർഥി നിയമങ്ങൾ പാലിക്കപ്പെടുമോ തുടങ്ങിയ ആശങ്കകളാണ് മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ ഉയർത്തുന്നത്.
